Aa Lettergrootte
16
 
Autisme en vaccinatie
Overzicht

Het is niet aangetoond dat vaccinaties autisme veroorzaken. Dit blijkt uit vele wetenschappelijke onderzoeken die gedaan zijn. Ook het vaccin tegen bof, mazelen en rode hond (BMR) veroorzaakt geen autisme. Dit werd wel beweerd in een onderzoek uit 1998 door Wakefield en collega’s. Dit onderzoek is ingetrokken, omdat het niet goed was uitgevoerd en er sprake was van fraude. Autisme is grotendeels erfelijk bepaald [1-6].

De eerste kenmerken van autisme kunnen al op jonge leeftijd zichtbaar zijn
Deze kenmerken kunnen in elke levensfase anders zijn. Over het algemeen hebben mensen met een autisme vaak moeite met sociale contacten en interactie. Ook beperkte, herhaalde gedragingen, interesses en activiteiten komen vaak voor [7, 8]. Autisme is voor ongeveer 80% erfelijk bepaald. Daarnaast kunnen omgevingsfactoren van invloed zijn op het ontstaan van autisme. Zo blijkt uit onderzoek dat een hoge leeftijd van de vader, laag geboortegewicht of zuurstoftekort bij de geboorte mogelijk een rol speelt bij het ontstaan van autisme [9-12].

Het onderzoek dat de BMR-vaccinatie aan autisme linkt, bevat foute informatie en methodes.
Volgens Wakefield en collega’s veroorzaakte de BMR-vaccinatie autisme bij 12 kinderen via een darmontsteking. Door deze ontsteking zouden eiwitten vrijkomen die inwerken op de hersenen en zo gedragsproblemen veroorzaken. Dit onderzoek bleek echter niet goed uitgevoerd. Ook de conclusies die werden getrokken in dit onderzoek waren niet juist. Zo zijn de conclusies gebaseerd op een klein aantal kinderen, waarvan de meesten ook gedragsveranderingen ervaarden voor de vaccinatie. Ook het mechanisme van het ontstaan van een darmontsteking na BMR-vaccinatie bleek niet te kloppen [8, 11, 13].

Het is niet aangetoond dat vaccinaties autisme veroorzaken
Het aantal vaccinaties heeft ook geen invloed op het ontstaan van autisme [4, 14]. Daarnaast blijkt er ook geen verband tussen vaccinaties gegeven tijdens de zwangerschap en het ontstaan van autisme bij het kind [15, 16]. Er zijn ook onderzoeken die concluderen dat autisme wordt veroorzaakt door thiomersal, een hulpstof die soms in vaccins wordt gebruikt. Deze onderzoeken bevatten beperkingen en geen overtuigend wetenschappelijk bewijs. Daarnaast zijn er onderzoeken die aantonen dat hulpstoffen, waaronder ook thiomersal, geen autisme veroorzaken [2, 3, 17, 18]. Overigens wordt er geen thiomersal gebruikt in de vaccins van het Rijksvaccinatieprogramma.


  • Hviid A, Hansen JV, Frisch M. Measles, Mumps, Rubella Vaccination and Autism: A Nationwide Cohort Study. Annals of internal medicine. 2019-04-16;170(8):513-520
  • DeStefano F, Bodenstab HM, Offit PA. Principal Controversies in Vaccine Safety in the United States. Clinical infectious diseases : an official publication of the Infectious Diseases Society of America. 2019-08-01;69(4):726-731
  • Uno Y, Uchiyama T, Kurosawa M. Early exposure to the combined measles-mumps-rubella vaccine and thimerosal-containing vaccines and risk of autism spectrum disorder. Vaccine. 2015-05-15;33(21):2511-6
  • Taylor LE, Swerdfeger AL, Eslick GD. Vaccines are not associated with autism: an evidence-based meta-analysis of case-control and cohort studies. Vaccine. 2014-06-17;32(29):3623-9
  • Bai D, et al. Association of Genetic and Environmental Factors With Autism in a 5-Country Cohort. JAMA psychiatry. 2019-10-01;76(10):1035-1043
  • Ng M, de Montigny JG, Ofner M. Environmental factors associated with autism spectrum disorder: a scoping review for the years 2003-2013. Health promotion and chronic disease prevention in Canada : research, policy and practice. 2017-01-01;37(1):1-23
  • Thuisarts.nl. Heeft mijn kind autisme? [Internet]. 05-03-2018. Geraadpleegd 07-08-2020. Beschikbaar via https://www.thuisarts.nl/autisme/heeft-mijn-kind-autisme
  • Gezondheidsraad. BMR-vaccinatie en autisme: geen aanwijzingen voor een verband. [Internet]. 25-11-2007. Geraadpleegd 22-08-2020.
  • Carlsson T, Molander F, Taylor MJ. Early environmental risk factors for neurodevelopmental disorders - a systematic review of twin and sibling studies. Development and psychopathology. 2020-07-24;:1-48
  • Nederlandse Vereniging voor Autisme. Hoe ontstaat autism? [Internet]. Geraadpleegd 07-08-2020. Beschikbaar via https://www.autisme.nl/over-autisme/wat-is-autisme/hoe-komt-autisme/
  • Bölte S, Girdler S, Marschik PB. The contribution of environmental exposure to the etiology of autism spectrum disorder. Cellular and molecular life sciences : CMLS. 2019-04-01;76(7):1275-1297
  • Modabbernia A, Velthorst E, Reichenberg A. Environmental risk factors for autism: an evidence-based review of systematic reviews and meta-analyses. Molecular autism. 2017-03-17;8:13
  • Retraction--Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children. Lancet (London, England). 2010-02-06;375(9713):445
  • Uno Y, Uchiyama T, Kurosawa M. The combined measles, mumps, and rubella vaccines and the total number of vaccines are not associated with development of autism spectrum disorder: the first case-control study in Asia. Vaccine. 2012-06-13;30(28):4292-8
  • Zerbo O, Qian Y, Yoshida C. Association Between Influenza Infection and Vaccination During Pregnancy and Risk of Autism Spectrum Disorder. JAMA pediatrics. 2017-01-02;171(1):e163609
  • Becerra-Culqui TA, Getahun D, Chiu V. Prenatal Tetanus, Diphtheria, Acellular Pertussis Vaccination and Autism Spectrum Disorder. Pediatrics. 2018-09-01;142(3)
  • Rümke, HC. Samenstelling van vaccins en bijwerkingen. Tijdschr Jeugdgezondheidsz. 2016-11-11;48(6)
  • Yoshimasu K, Kiyohara C, Takemura S. A meta-analysis of the evidence on the impact of prenatal and early infancy exposures to mercury on autism and attention deficit/hyperactivity disorder in the childhood. Neurotoxicology. 2014-09-01;44:121-31

Laatst bijgewerkt op 11-11-2020