Aa Lettergrootte
16
 
Vermoeidheid en HPV-vaccinatie
Overzicht

Het humaan papillomavirus (HPV) kan verschillende kankersoorten veroorzaken zoals baalmoederhals-, vagina-, anus-, en peniskanker. Tieners worden gevaccineerd tegen HPV binnen het Rijksvaccinatieprogramma. Een van de meest voorkomende klachten na HPV-vaccinatie is vermoeidheid. De vermoeidheid gaat meestal snel over. Er zijn ook meldingen van langdurige vermoeidheid en het chronisch vermoeidheidssyndroom na HPV-vaccinatie. In veel landen is onderzoek gedaan naar dit verband. In deze onderzoeken is niet aangetoond dat de HPV-vaccinatie langdurige vermoeidheidsklachten veroorzaakt [1-12]. 

Vermoeidheid komt vaak voor bij tieners
In de puberteit verandert er veel op lichamelijk, psychologisch en sociaal gebied voor tieners. Ook het slaap-/waakritme verandert. Alle veranderingen samen kunnen leiden tot slaaptekort en vermoeidheid. Meisjes hebben vaker last van vermoeidheid dan jongens. De vermoeidheidsklachten kunnen ook langere tijd aanhouden [1].

Langdurige vermoeidheid kan het dagelijks functioneren ernstig beïnvloeden
Soms houdt vermoeidheid langer dan 6 maanden aan, helpt rust nemen niet en is er geen duidelijke oorzaak voor de klachten. Er is dan mogelijk sprake van het chronisch vermoeidheidssyndroom, ook wel myalgische encefalitis genoemd. Bij het chronisch vermoeidheidsyndroom kunnen ook slaapproblemen, neurocognitieve problemen en orthostatische problemen, zoals zwakte en duizeligheid voorkomen. De oorzaak van het chronisch vermoeidheidssyndroom is niet bekend. Het is waarschijnlijk een multisysteemziekte waarbij er verschillende verstoringen zijn in het lichaam. Ook infecties, stressvolle gebeurtenissen of bepaalde genen zijn mogelijk van invloed op het ontstaan van het chronisch vermoeidheidssyndroom. Ongeveer 80% van de mensen met het chronisch vermoeidheidssyndroom is vrouw [2,3].

Er is geen verband aangetoond tussen HPV-vaccinatie en langdurige vermoeidheid
Ook tonen onderzoeken niet aan dat HPV-vaccinatie het chronisch vermoeidheidssyndroom veroorzaakt. In Nederland is er onderzoek gedaan naar het HPV-vaccin dat in het Rijksvaccinatieprogramma gebruikt wordt, Cervarix. Langdurige vermoeidheid en het chronisch vermoeidheidssyndroom kwamen niet vaker voor na de HPV-vaccinatie. Ook hadden meerdere onderzochte meisjes al last van vermoeidheid voor de vaccinatie. Daarom kon een verband tussen Cervarix en langdurige vermoeidheid niet worden aangetoond [4-6]. Ook in andere landen is er geen verband gevonden tussen HPV-vaccinaties en langdurig vermoeidheid. Hierbij is ook gekeken naar andere HPV-vaccins dan Cervarix [7-12].


  • Bakker RJ, van de Putte EM. De Vermoeide Tiener Praktische Pediatrie. 2012-12-04;4
  • Parslow RM, et al. Children's experiences of chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis (CFS/ME): a systematic review and meta-ethnography of qualitative studies. BMJ open. 2017-01-13;7(1):e012633
  • RIVM.
  • Bijwerkingencentrum Lareb. Long-lasting adverse events following immunization with Cervarix®: Update 2016 [analyse] [Internet]. 01-01-2016. Geraadpleegd 14-11-2019. Beschikbaar via https://www.lareb.nl/nl/nieuwsoverzicht/update-over-meldingen-van-langdurige-klachten-na-hpvvaccinatie/
  • van Klooster TM, Kemmeren JM, van der Maas NA. Reported adverse events in girls aged 13-16 years after vaccination with the human papillomavirus (HPV)-16/18 vaccine in the Netherlands. Vaccine. 2011-06-20;29(28):4601-7
  • Schurink-Van't Klooster TM, et al. No evidence found for an increased risk of long-term fatigue following human papillomavirus vaccination of adolescent girls. Vaccine. 2018-10-29;36(45):6796-6802
  • Blitshteyn S, Brinth L, Hendrickson JE. Correction to: Autonomic dysfunction and HPV immunization: an overview. Immunologic research. 2018-12-01;66(6):755
  • Donegan K, Beau-Lejdstrom R, King B. Bivalent human papillomavirus vaccine and the risk of fatigue syndromes in girls in the UK. Vaccine. 2013-10-09;31(43):4961-7
  • Feiring B, et al. HPV vaccination and risk of chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis: A nationwide register-based study from Norway. Vaccine. 2017-07-24;35(33):4203-4212
  • Chandler RE, Juhlin K, Fransson J. Current Safety Concerns with Human Papillomavirus Vaccine: A Cluster Analysis of Reports in VigiBase<sup>®</sup>. Drug safety. 2017-01-01;40(1):81-90
  • Ward D, Thorsen NM, Frisch M. A cluster analysis of serious adverse event reports after human papillomavirus (HPV) vaccination in Danish girls and young women, September 2009 to August 2017. Euro surveillance : bulletin Europeen sur les maladies transmissibles = European communicable disease bulletin. 2019-05-01;24(19)

Laatst bijgewerkt op 22-09-2020