Aa Lettergrootte
16
 
NSAID’s of salicylaten bij pijn tijdens de zwangerschap
Overzicht

Voor de behandeling van pijn tijdens de zwangerschap gaat de voorkeur uit naar paracetamol. Als dit middel onvoldoende effect heeft, dan kunnen in het eerste en tweede trimester van de zwangerschap af en toe kortdurend NSAID’s worden gebruikt. De middelen diclofenac, ibuprofen en naproxen hebben dan de voorkeur.

Let op

  • Gebruik NSAID’s en salicylaten bij pijn niet in het derde trimester van de zwangerschap.
  • Vermijd altijd de combinatie van NSAID’s of salicylaten met misoprostol.
  • Als NSAID's op indicatie langdurig of in een hoge dosering worden gebruikt (zoals bij reumatoïde artritis), controleer dan regelmatig de hoeveelheid vruchtwater en het ongeboren kind.
Risico indeling
  • Mogelijk risico Dit geneesmiddel kan mogelijk nadelige effecten hebben op zwangerschap of –ongeboren- kind (zie tekst ‘Meer weten’). Weeg de mogelijke nadelige effecten af tegen het belang van behandeling van de moeder. Overweeg of een veiliger middel gebruikt kan worden of voer extra controles uit.
    • - aceclofenac
    • - acetylsalicylzuur (meer dan 80 mg per dag)
    • - carbasalaatcalcium (meer dan 100 mg per dag)
    • - dexketoprofen
    • - diclofenac
    • - fenylbutazon
    • - flurbiprofen
    • - ibuprofen
    • - indometacine
    • - meloxicam
    • - metamizol
    • - nabumeton
    • - naproxen
    • - piroxicam
    • - propyfenazon
    • - tiaprofeenzuur

Eerste en tweede trimester
Met de al langer bestaande NSAID’s diclofenac, ibuprofen en naproxen is de meeste ervaring opgedaan. Over het gebruik van de overige NSAID's bij pijn tijdens de zwangerschap zijn weinig gegevens bekend. De ervaring met salicylaten en de oudere NSAID’s laat geen duidelijke aanwijzingen zien voor teratogene effecten bij de mens. Op basis van enkele studies bestaat wel discussie over een mogelijk licht verhoogd risico op spontane abortus en hartafwijkingen. Salicylaten en ibuprofen geven mogelijk een licht verhoogd risico op gastroschisis (een afwijking van de buikwand). Bij incidenteel gebruik en normale doseringen lijkt het risico echter zeer klein.

Derde trimester
Gebruik NSAID’s en salicylaten bij pijn niet in het derde trimester van de zwangerschap. In deze periode wordt het gebruik van NSAID’s in verband gebracht met verminderde weeënactiviteit, versterkt bloedverlies tijdens de baring, vroegtijdige sluiting van de ductus arteriosus en persisterende pulmonale hypertensie bij de neonaat. Ook is bij hoge doseringen en langdurig gebruik in de tweede helft van de zwangerschap verminderde foetale urineproductie beschreven, wat tot oligohydramnion (tekort aan vruchtwater) en irreversibele neonatale oligo- en anurie (verminderde of afwezige urineproductie) kan leiden. Verder kunnen bloedingen optreden door het gebruik van salicylaten als pijnstiller, zowel bij de moeder als bij de pasgeborene.

Het gebruik van acetylsalicylzuur of carbasalaatcalcium in lage doseringen wordt besproken op de pagina over trombocytenaggregatieremmers.

Indometacine
Bij zeer premature baby’s is necrotiserende enterocolitis en periventriculaire malacie waargenomen na gebruik van indometacine door de moeder. Bij premature kinderen is na gebruik van indometacine door de moeder voor vroegtijdige weeën ook vaker een persisterende open ductus arteriosus gezien. Dit komt mogelijk door beschadiging van de intima van de ductus arteriosus door indometacine.

Misoprostol
Vermijd altijd de combinatie van NSAID’s of salicylaten met misoprostol (om het maagslijmvlies te beschermen). Misoprostol kan baarmoedercontracties veroorzaken, wat kan leiden tot uterusbloedingen, miskramen en ernstige aangeboren afwijkingen. Meer informatie over misoprostol is beschikbaar op de pagina over maagwandbeschermers.


  • CBG. TEST ONLINE SOURCE MET LINK [Internet]. 08-05-2020. Geraadpleegd 08-05-2020. Beschikbaar via https://www.lareb.nl/news/meldingen-bijwerkingen-hydroxychloroquine-en-chloroquine-bij-oorspronkelijke-toepassing/
  • Manually added reference CBG. TEST ONLINE SOURCE MET LINK [Internet]. 08-05-2020. Geraadpleegd 08-05-2020. Beschikbaar via https://www.lareb.nl/news/meldingen-bijwerkingen-hydroxychloroquine-en-chloroquine-bij-oorspronkelijke-toepassing/
  • Smith I, et al. Comparative Efficacy and Safety of Adjuvant Letrozole Versus Anastrozole in Postmenopausal Patients With Hormone Receptor-Positive, Node-Positive Early Breast Cancer: Final Results of the Randomized Phase III Femara Versus Anastrozole Clinical Evaluation (FACE) Trial. Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology. 2017-04-01;35(10):1041-1048
  • DNA-test kan levensgevaarlijke bijwerkingen chemo voorkomen
  • Rallidis LS, Fountoulaki K, Anastasiou-Nana M. Managing the underestimated risk of statin-associated myopathy International Journal of Cardiology. 2012-09-06;159(3)
  • manually added test 4
  • loes. GZB. 5thth. Baarn:asdsads;2020-05-15. p.1-10
  • Halsey NA, et al. The safety of influenza vaccines in children: An Institute for Vaccine Safety white paper. Vaccine. 2015-12-30;33 Suppl 5:F1-F67
  • Buhimschi CS, Weiner CP. Medications in pregnancy and lactation: part 1. Teratology. Obstetrics and gynecology. 2009-01-01;113(1):166-88

Laatst bijgewerkt op 28-03-2019


De informatie op deze pagina is gebaseerd op gebruik van het geneesmiddel in de aanbevolen dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Welk geneesmiddel de beste keuze is, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel. De informatie over borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar.